Budowa domu zgodnie z przepisami. Jak budować w 2017 r.?

Od 2014 r. obowiązuje nowelizacja Warunków Technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT). Zakłada ona stopniowe podniesienie wymagań dotyczących energooszczędności budynków. Z początkiem 2017 r. po raz kolejny zmieniły się graniczne wartości dotyczące izolacyjności cieplnej przegród budowlanych oraz rocznego zapotrzebowania budynków na nieodnawialną energię pierwotną. Kolejne zaostrzenia w przepisach przewidziano już za 4 lata – na 2021 r. Co to oznacza dla inwestora? Jak należy budować, aby spełniać wymagania zawarte w nowych przepisach?

Trochę teorii

Nowe Warunki Techniczne (WT) określają maksymalną dopuszczalną wartość współczynnika przenikania ciepła U poszczególnych przegród w budynku – m.in. podłogi na gruncie, ścian zewnętrznych, drzwi zewnętrznych, okien pionowych, dachu i stropodachu oraz okien połaciowych. Współczynnik ten określa wielkość przepływu ciepła z wnętrza budynku na zewnątrz przez jednostkową powierzchnię przegrody budowlanej. Na jego podstawie można określić straty cieplne dla danej przegrody.
Maksymalne dopuszczalne wartości współczynnika U przegród domu według nowych Warunków Technicznych (WT) przedstawiają się następująco:

Rys. Graniczne wartości współczynnika przenikania ciepła UCmax przegród budynku jednorodzinnego obowiązujące od 2017 i 2021 r.

Rys. Graniczne wartości współczynnika przenikania ciepła UCmax przegród budynku jednorodzinnego obowiązujące od 2017 i 2021 r.

Kolejna zmiana dotyczy rocznego zapotrzebowania budynków na nieodnawialną energię pierwotną (EP). Wskaźnik EP określa maksymalną ilość energii nieodnawialnej, jaką budynek może pozyskiwać z nieodnawialnych surowców energetycznych, czyli energii zawartej w paliwach i nośnikach takich jak węgiel, gaz czy olej opałowy. Wskaźnik EP mówi o energii pożytkowanej na potrzeby ogrzewania, wentylacji, chłodzenia budynku, przygotowania ciepłej wody użytkowej, a także energii pomocniczej (niezbędnej do oświetlenia, funkcjonowania sprzętów AGD i innych urządzeń elektrycznych).
Odnosi się do 1 m2 powierzchni użytkowej podanej w kWh/(m2·rok) i według Warunków Technicznych przedstawia się następująco:

Rys. Maksymalne wartości wskaźnika EP w budynku jednorodzinnym na potrzeby ogrzewania, wentylacji chłodzenia oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej wg. Warunków Technicznych obowiązujących od roku 2017 i 2021.

Rys. Maksymalne wartości wskaźnika EP w budynku jednorodzinnym na potrzeby ogrzewania, wentylacji chłodzenia oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej wg. Warunków Technicznych obowiązujących od roku 2017 i 2021.

 

Należy pamiętać o tym, że aby dom był zgodny z obowiązującymi przepisami musi spełniać oba założenia zawarte w nowelizacji WT, a więc zarówno wskaźnik rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP jak i współczynniki przenikania ciepła U przegród budowlanych, nie mogą przekroczyć ustalonych wartości.

Jak to wygląda w praktyce?

Zaostrzenie wymagań dotyczących współczynnika U przegród oznacza, że muszą one charakteryzować się lepszą izolacyjnością termiczną, czyli skuteczniej zapobiegać ucieczce ciepła z budynku.
Analizując dla przykładu ściany zewnętrzne zaostrzenie przepisów będzie oznaczać dla inwestora konieczność wyboru cieplejszego materiału murowego i/lub zastosowanie grubszej warstwy ocieplenia (bądź też ocieplenia o jeszcze korzystniejszym współczynniku przewodzenia ciepła λ).

Z kolei obniżenie maksymalnej wartości wskaźnika EP oznacza konieczność korzystania z paliw o małej zawartości energii pierwotnej. W praktyce będzie to wymagało przeważnie wykorzystywania odnawialnych źródeł energii, a więc stosowania urządzeń takich jak pompy ciepła, kolektory słoneczne czy panele fotowoltaiczne.

Ważny projekt

Projekt domu musi uwzględniać obowiązujące przepisy dotyczące izolacyjności termicznej i energooszczędności domu. Obecnie wykonywane projekty powinny też uwzględniać wymagania, które zmienią się już za 4 lata. Oznacza to, że adaptacji, a nawet dość istotnych zmian wymagają lub będą wymagać projekty gotowe oferowane przez różne pracownie i biura. Wybierając odpowiedni projekt domu należy upewnić się czy spełnia on wymogi nowych Warunków Technicznych.
Adaptacji mogą też wymagać projekty, których zgłoszenie do budowy zostało opóźnione z różnych przyczyn.

Częstą praktyką jest niestety projektowanie budynków, które mają spełnić jedynie minimalne wymagania Warunków Technicznych, obowiązujące w danym roku budowy. Architekci czy inwestorzy stawiają często na rozwiązania pozwalające obniżyć koszty inwestycyjne, nie analizując przyszłych kosztów eksploatacji domu.
Stojąc przed budową domu trzeba mieć na uwadze, że okres przejściowy trwa tylko 4 lata, warto więc wykonać go w oparciu o przepisy, które zaczną obowiązywać w 2021 r., zwłaszcza, że producenci branży budowlanej i instalacyjnej oferują rozwiązania, dzięki którym taka budowa jest możliwa. Przyniesie nam ona wymierne korzyści w postaci niskich kosztów utrzymania domu, podniesie też znacznie jego wartość na rynku nieruchomości.

Świadomy inwestor powinien budować:

  • na podstawie wykonanych analiz energetycznych budynku, a nie jedynie w celu spełniania wymagań minimalnych obecnego prawa,

  • wybierając dom na miarę potrzeb – mniejszy, energooszczędny,

  • skutecznie izolując przegrody domu,

  • wyposażając dom w nowoczesne instalacje o wysokich sprawnościach, niepochłaniające dużych nakładów energii pierwotnej z nieodnawialnych źródeł (do których zalicza się np. węgiel, gaz).