Koszty ogrzewania domu – co warto wiedzieć?

Koszty ogrzewania domu są jednym z najważniejszych, a często najważniejszym kryterium wyboru sposobu ogrzewania nowego jak i modernizowanego domu czy mieszkania. Warto więc wiedzieć, co wpływa na ich wysokość.

Każdy budynek potrzebuje określonej ilość ciepła, aby w całym okresie grzewczym zapewnić przebywającym w nim osobom komfortową temperaturę. Niezbędna ilość ciepła zależy m.in. od powierzchni ogrzewanej budynku, izolacji cieplnej przegród zewnętrznych (ścian, okien, stropów, dachu), rodzaju i skuteczności wentylacji pomieszczeń, liczby mieszkańców i zapotrzebowania na ciepłą wodę użytkową. Wymagana ilość energii grzewczej zależy również od temperatury zewnętrznej – im jest ona niższa, tym więcej ciepła będziemy potrzebować, aby ogrzewanie domu było skuteczne, czyli zapewniało nam odpowiedni komfort cieplny.

Koszty ogrzewania domu a zapotrzebowanie na ciepło budynku

Koszty ogrzewania domu uzależnione są od zapotrzebowania na ciepło budynku, które określane jest w kWh. W zależności od standardu energetycznego budynku zapotrzebowanie to może wynosić:

  • 170 – 200 kWh/m² powierzchni ogrzewanej budynku, w przypadku starszych nieocieplonych domów
  • 140 – 160 kWh/m², w przypadku starszych ale ocieplonych domów
  • 80 – 120 kWh/m², w przypadku domów budowanych obecnie
  • 50 – 70 kWh/m², w przypadku domów o podwyższonym standardzie energetycznym (domy energooszczędne)
  • 10 – 15 kWh/m², w przypadku domów pasywnych

I tak, dla przykładu: zapotrzebowanie na ciepło starszego ocieplonego domu o powierzchni ogrzewanej 160 m² może wynieść aż 24.000 kWh/rok (160 m² x 150 kWh/m² = 24.000 kWh/rok).
Zapotrzebowanie na ciepło domu budowanego obecnie o powierzchni 160 m² może wynieść 14.000 kWh/rok (140 m² x 100 kWh/m² = 16.000 kWh/rok).

Koszty ogrzewania domu

O kosztach ogrzewania domu decyduje jego zapotrzebowanie na ciepło oraz rodzaj źródła ciepła. Wybierając rodzaj paliwa, którym będzie ogrzewany dom, warto prześledzić jak zmieniały się jego ceny w ostatnich latach i w jakim stopniu jego cena podatna jest na warunki polityczne i gospodarcze na świecie.

Dla porównania różnych źródeł ciepła, można posłużyć się cenami jednostkowymi (zł/kWh), które uwzględniają również sprawność poszczególnych urządzeń grzewczych:

koszt_1_kWh

 

Znając zapotrzebowanie budynku na ciepło (kWh/rok), mnożąc je przez cenę jednostkową wybranego paliwa lub paliw uzyskamy szacunkowe koszty ogrzewania domu.

Przykładowo, dla nowego domu o powierzchni ogrzewanej 160 m² i w miarę dobrej izolacji cieplnej, o zapotrzebowaniu na ciepło 110 kWh/m², koszty jego ogrzewania mogą wyglądać następująco:

– zapotrzebowanie na ciepło: 160 m² x 110 kWh/m²·rok = 17.600 kWh/rok, tyle ciepła muszą oddać grzejniki do pomieszczeń, a więc od sprawności źródła ciepła będzie zależało zużycie paliwa czy energii

– koszty ogrzewania wyniosą np. dla starego kotła na gaz ziemny: 5.632 zł brutto/rok (17.600 kWh/rok x 0,32 zł/kWh = 5.632 zł brutto/rok) ; dla pompy ciepła: 1760 zł brutto/rok;

Dla pozostałych paliw koszty ogrzewania przedstawia wykres poniżej:

Na wykresie pokazano koszty ogrzewania brutto, czyli tyle ile trzeba zapłacić za paliwo czy energię elektryczną.

Na wykresie pokazano koszty ogrzewania brutto, czyli tyle ile trzeba zapłacić za paliwo czy energię elektryczną.

Wstępne obliczenia kosztów ogrzewania każdego budynku można wykonać za pomocą kalkulatora:
Kalkulator kosztów ogrzewania on-line >>

Uwagi do wykresów:
1. W obliczeniach nie uwzględniono zapotrzebowania na ciepło i kosztów ogrzewania ciepłej wody użytkowej.
2. Przyjęto sprawności eksploatacyjne urządzeń grzewczych (średnioroczne), na podstawie doświadczeń; są one niższe od nominalnych (czyli deklarowanych przez producentów w danych technicznych urządzeń). Na przykład, dla gazowych kotłów kondensacyjnych, przyjęto nie 108÷109%, ale 104%. Kotły na paliwa stałe z uwagi na niskie sprawności pracy szczególnie w okresach przejściowych czy letnich (przy małym zapotrzebowaniu na ciepło), tracą najwięcej na średniorocznej sprawności.
3. Przyjęte do porównania kosztów ogrzewania sprawności źródeł ciepła wynikają z szacunków. Znaczne obniżenie sprawności kotłów na paliwo stałe może wynikać ze stosowania paliwa nie najlepszej jakości i niewłaściwie dobranej mocy kotła do potrzeb cieplnych budynku. Szczególnie w przypadku kotłów na paliwo stałe (węgiel, drewno) zachodzi znaczne obniżenie sprawności w okresie letnim i przejściowych, mające wpływ na sprawność średnioroczną. Obniżenie sprawności kotłów na paliwo stałe następuje wówczas w trybie podgrzewania ciepłej wody użytkowej, gdzie zapotrzebowanie na ciepło występuje sporadycznie w ciągu dnia. Duża pojemność wodna kotłów na paliwo stałe wymusza podgrzanie schłodzonej wody kotłowej (straty rozruchowe), a następnie oddawanie zbędnego ciepła do otoczenia (straty postojowe).
4. Przyjęto ceny paliw i energii elektrycznej (brutto):
– Ceny paliw i energii elektrycznej: stan na lipiec 2014 r.
– Cena gazu ziemnego – rzeczywiste (w zależności od ilości zużywane gazu); wg aktualnych taryf jednego ze sprzedawców należącego do grupy PGNiG (taryfa W-3.6); w analizowanym domu: kocioł starego typu: 2,23 zł brutto/m³ (dla zużycia gazu: 3520 m³/rok), kocioł tradycyjny: 2,26 zł brutto/m³ (dla zużycia gazu: 2.900 m³/rok), kocioł kondensacyjny: 2,29 zł brutto/m³ (zużycie gazu: 2.370 m³/rok)
– Olej opałowy – ceny detaliczne z lipca 2014 r.: 3,74 zł brutto/litr (za: olej-opałowy.pl)
– Gaz płynny – cena gazu płynnego może zmieniać się w ciągu roku i na przestrzeni kilku lat. Cena zakupu zależy również od wybranego dostawcy paliwa. W lipcu 2014 r. średnia cena gazu płynnego w kraju wynosi 3,09 zł/litr (dla dzierżawy zbiornika)
– Węgiel – ceny rynkowe zakupu paliw o potwierdzonej jakości (polscy producenci); „ekogroszek”: 900 zł brutto/tonę, miał: 500 zł brutto/tonę: „kocioł miałowy + bojler elektryczny” – przyjęto, że w okresie ciepłym (5 miesięcy w roku), woda użytkowa ogrzewana jest grzałką elektryczną zabudowaną w bojlerze
– Drewno opałowe – cena zależy od rodzaju drewna i jego jakości, do porównania przyjęto cenę drewna: 200 zł brutto/m.p., peletu: 900 zł brutto/tonę
– Energia elektryczna – ceny średnie, aktualne na 07.2014: pompa ciepła gruntowa, taryfa G12 (noc/dzień w proporcji 60/40% zużycia energii rocznie); pompa powietrzna, taryfa G11; grzejniki akumulacyjne, taryfa G12 w proporcji noc/dzień: 80/20%

Uwaga. Ceny energii elektrycznej (koszty ogrzewania) zależą w dużym stopniu od sprzedawcy prądu i wyboru taryfy – różnice mogą wynieść od kilkunastu do ponad 1.000 zł/rok. Przykładowo, dla powietrznej pompy ciepła (taryfa G11, zużycie prądu 8.100 kWh/rok), najniższe koszty prądu: 3.500 zł brutto/rok, najwyższe: 5.500 zł brutto/rok. Każdy właściciel domu może wybrać sprzedawcę prądu. Warto więc sprawdzić od kogo najlepiej kupować energię elektryczną. Łatwo można to zrobić kalkulatorem Urzędu Regulacji Energetyki – na stronie: www.maszwybor.ure.gov.pl >>

Koszty ogrzewania domu – ważne wnioski

– Dla przykładowego domu o powierzchni ogrzewanej 160 m², najniższe koszty ogrzewania zapewnia pompa ciepła pobierająca ciepło z gruntu (tzw. solanka/woda), przy maksymalnym komforcie użytkowania (ogrzewanie bezobsługowe), ale przy stosunkowo wysokim koszcie inwestycji.
– Rozpiętość kosztów wynosi ponad 4 razy między najtańszą, a najdroższą formą ogrzewania
– Olej opałowy oraz gaz płynny stanowią paliwa, dla których ceny podlegają znacznym wahaniom. Gaz płynny pozwala zastosować kocioł gazowy, który w razie przestawienia na gaz ziemny (np. późniejsze podłączenie budynku do sieci) można szybko i tanio przezbroić.
– Przyjazną środowisku alternatywą przy braku dostępu do gazu ziemnego są kotły opalane drewnem opałowym. Ich eksploatacja jest tańsza niż kotłów węglowych czy gazowych. Można dodatkowo polecić jako ich uzupełnienie, kolektory słoneczne, aby w okresie letnim wyłączyć kocioł.
– Podobne koszty eksploatacji, przy zdecydowanie wyższym komforcie użytkowania i w zgodzie ze środowiskiem naturalnym, daje zastosowanie w miejsce kotła na węgiel – gazowego kotła kondensacyjnego (gaz ziemny) z kolektorami słonecznymi.
– Węgiel nie jest wcale tanim paliwem, a przy tym należy uwzględnić trudności z dostępnością dobrej jakości paliwa w sezonie grzewczym, wahania cen, niski komfort użytkowania i zanieczyszczenie środowiska naturalnego, a także bliskiego otoczenia (poruszane np. przez użytkowników zabrudzenie komina, dachu).